TÜRKİYE YÜZYILI KİMİN YÜZYILI?
Milyonlar geçim derdinde, milyarların hesabı soruluyor
10 Ekim 2026
Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılına “Türkiye Yüzyılı” sloganıyla girdik. Güçlü Türkiye, büyük Türkiye, lider Türkiye… Güzel sözler. Peki, bu yüzyılın sıradan yurttaşın sofrasındaki, emeklinin cebindeki, öğrencinin beslenme çantasındaki karşılığı nedir?
Bir tarafta ay sonunu getirmeye çalışan milyonlar; diğer tarafta milyarlarca liralık fon işlemleri, olağanüstü kazanç iddiaları ve hesabı henüz tam olarak açıklanmamış para hareketleri. Türkiye’nin asıl meselesi, işte bu iki manzara arasındaki uçurumdur…
☆☆☆
BİR ÜLKENİN GERÇEK BİLANÇOSU
Milyonlarca emekli, yıllarca çalışıp prim ödedikten sonra kirasını ve mutfak masrafını karşılamakta zorlanıyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesinin 2027 için açıkladığı sosyal destek programında ihtiyaç sahibi emeklilere kira yardımı öngörülmesi elbette değerlidir. Ama asıl soru şudur: Ömrünü çalışarak geçirmiş bir insan neden yaşlılığında kira yardımına muhtaç kalıyor?
İş arayan gençler, güvencesiz çalışanlar, çocuğunun okul masrafını denkleştiremeyen aileler… Resmî işsizlik oranı ile atıl işgücü oranı arasındaki büyük fark, sorunun görünen rakamdan ibaret olmadığını anlatıyor. İşsiz yurttaş potansiyel suçlu değil, çalışma hakkını kullanmak isteyen insandır.
Bir çocuğun beslenme çantası boşsa, o ülkenin kalkınma söyleminde eksik bir şey vardır. Bir emekli parkta saatler geçiriyorsa, sorun yalnızca çayın fiyatı değil, sosyal devletin verdiği sözün karşılığıdır…
☆☆☆
FONLARDA MİLYARLAR: PARANIN İZİ, SORUMLULUĞUN İZİ
Sermaye piyasalarındaki fon soruşturması, bu toplumsal tablonun tam karşısına oturdu. Adalet Bakanı Akın Gürlek’in 6 Ekim’de aktarılan açıklamasına göre 85 kişi tutuklandı, 207 kişi hakkında adli işlem yapıldı; yaklaşık 40 milyon dolarlık bir yurt dışı transfer girişiminin engellendiği belirtildi. Bakanlık 8 Ekim açıklamasında, savcılığın 19 Ağustos’ta SPK’dan bilgi ve belge istediğini, fonların tasfiyesine ise 17 Eylül’de karar verildiğini bildirdi.
Bu tarihler, yanıt bekleyen soruları ortadan kaldırmıyor; daha da keskinleştiriyor: Olağan dışı işlemler ilk ne zaman görüldü? SPK ve piyasa gözetimi birimleri hangi uyarıları yaptı? Önleyici tedbirler neden daha erken devreye sokulmadı? İhmali bulunan kamu görevlileri de inceleniyor mu?
Eski MASAK yöneticisi Ramazan Başak’ın “siyasi koruma” bulunduğu yönündeki iddiası ciddi biçimde araştırılmalıdır. İddia kanıtlanmış değildir; fakat denetim kurumlarının geçmiş uyarıları ve işlem kayıtları incelenmeden de peşinen reddedilemez.
Eski Bakan Fatma Betül Sayan Kaya ile eşi İlyas Kaya’nın soruşturma kapsamında şüpheli sıfatıyla ifade verdiği bildirildi. İkisi de işlemlerinin hukuka uygun olduğunu savunarak suçlamaları reddetti. Burada hükmü gazete manşetleri değil, deliller ve bağımsız yargı vermelidir. Ne var ki siyasi görev üstlenmiş kişilerin işlemlerine ilişkin şeffaflık talebi, masumiyet karinesine aykırı değildir.
CHP Milletvekili Cevdet Akay’ın yaklaşık 8 milyar doların dijital varlıklar yoluyla yurt dışına çıkarıldığı iddiası da aynı titizlikle araştırılmalıdır. “Soğuk cüzdan” kullanılması tek başına suç veya para kaçırma kanıtı değildir. Türkiye’nin FATF üyeliği ve MASAK’ın uluslararası mali istihbarat işbirliği kanalları, gerekli koşullarda iz sürmeye yardımcı olabilir; paranın iadesi ise ayrıca hukuki süreç gerektirir.
Kamuoyunda dolaşan 187 milyar lira, 455 bin mağdur veya tek tek kişilere atfedilen kazanç rakamlarının hangi resmî hesaplara dayandığı açıkça ortaya konmalıdır. İşlem hacmi, fon değeri, yatırımcı zararı ve suçtan elde edilmiş kazanç birbirinden farklıdır. Rakamları şişirmek de saklamak da kamuoyuna hizmet etmez.
Türkiye Diyanet Vakfının fon paylarını azalttığına ilişkin haberler ise ayrıca açıklama bekliyor: Hangi fonlara, hangi kaynakla, kimin kararıyla yatırım yapıldı; kazanç veya zarar ne oldu? Bir vakfın yatırım yapması kendiliğinden suç değildir. Ancak “kul hakkı” öğüdü veren kurumlar, kendi mali işlemlerinde de örnek şeffaflık göstermelidir…
☆☆☆
KİM HESAP VERECEK?
SPK’nın, Borsa İstanbul’un, MASAK’ın ve savcılıkların yetkileri aynı değildir. Fakat bu kurumların hiçbiri kamuoyunun meşru sorularından muaf değildir. Yatırımcının borsada zarar etmesi her zaman devletin tazminat borcu doğurmaz; buna karşılık idarenin hukuka aykırı işleminden veya hizmet kusurundan kaynaklanan zarar bakımından Anayasa’nın 125. maddesi önemlidir.
İktidarın “soruşturma yürütülüyor” demesi gereklidir ama yeterli değildir. Soruşturmanın varlığı, geçmişte denetimin zamanında yapılıp yapılmadığı sorusunun yerine geçemez. Para iadesi de tek başına cezai ve siyasi sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Kanser ilaçlarının alımında fahiş fiyat ve ayrıcalık iddiaları da aynı ölçüyle incelenmelidir. Turan Çömez’in dile getirdiği bu iddialar doğrulanmadan suç hükmüne dönüşemez; fakat hasta üzerinden haksız kazanç sağlanıp sağlanmadığını araştırmak devletin görevidir…
☆☆☆
SLOGANIN DEĞİL, HESABIN YÜZYILI
İktidarın görevi yalnızca başarıları anlatmak değildir. Yoksulluğu azaltmak, piyasayı denetlemek, kamu kaynaklarının hesabını vermek ve şüpheleri belgeyle gidermektir. Kutuplaştırma, geçim sıkıntısını da kaybolduğu ileri sürülen milyarları da ortadan kaldırmaz.
Emekliye “sabret”, işsize “bekle”, öğrenciye “idare et”, küçük yatırımcıya “risk aldın” denilirken olağanüstü servet hareketleri karşısında sessizlik beklenemez. Devletin güçlü olduğunu kanıtlamanın yolu güçsüze sabır öğütlemek değil, güçlüden hesap sorabilmektir.
Bu yüzden soruyoruz: Şüpheli kazançların gerçek sahipleri kimlerdir? Hangi denetim uyarıları dikkate alınmadı? Yurt dışına çıkarıldığı ileri sürülen paraların izi sürülüyor mu? Siyasi yakınlık, soruşturma ve denetim bakımından ayrıcalık sağladı mı?
Yanıtı olmayan her soru, “Türkiye Yüzyılı” sloganının altında büyüyen bir soru işaretidir.
Bir ülkenin yüzyılı afişlerle değil, yurttaşının yaşadığı hayatla ölçülür. Çocuğun beslenme çantası boş, emeklinin cebi delik, yatırımcının güveni kırıkken; milyarların hesabı verilmiyorsa, bunun adı başarı hikâyesi değil, ağır bir yönetim sınavıdır.
Türkiye’nin ihtiyacı yeni bir slogan değil; açık hesap, bağımsız denetim ve herkese eşit hukuktur. Çünkü cumhuriyet, iktidara yakın olanın korunduğu, sıradan yurttaşın bedel ödediği bir düzenin adı olamaz.
Türkiye Yüzyılı, hesap sorulamayanların değil; hakkını arayan 86 milyonun yüzyılı olmak zorundadır…
Av. Cemil Can
Kaynak ve doğrulama bağlantıları
Adalet Bakanlığı, 8 Ekim 2026 açıklaması — https://adalet.gov.tr/basin-aciklamasi-08102026
Adalet Bakanlığı, 25 Eylül 2026 açıklaması — https://adalet.gov.tr/bakan-gurlek-vatandasimizin-birikimi-sahipsiz-degildir-hic-kimse-hukukun-ustunde-degildir
Reuters, Kaya çifti hakkında soruşturma, 7 Ekim 2026 — https://www.reuters.com/world/middle-east/former-turkish-minister-husband-named-suspects-turkey-fund-probe-2026-10-07/
DW Türkçe, Kaya çiftinin ifadeleri — https://amp.dw.com/tr/fatma-bet%C3%BCl-sayan-kaya-ve-e%C5%9Fi-ifadelerinde-ne-dedi/a-79587838
Euronews, fon krizinin siyasi boyutu — https://tr.euronews.com/2026/09/29/fon-krizinin-siyasi-boyutu-muhalefet-hangi-adimlarin-atilmasini-bekliyor
